So sánh ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản mới nhất hiện nay chính là ISO 14001:2015 thay thế cho phiên bản trước đó là ISO 14001:2004. Với nhiều thay đổi lớn trong việc tiếp cận mạnh mẽ vào quản lý môi trường nhấn mạnh đến tư duy dựa trên rủi ro, vai trò của lãnh đạo và tích hợp chiến lược môi trường vào hoạt động cốt lõi. So với phiên bản 2004, tiêu chuẩn mới mang tính linh hoạt và hiệu quả hơn, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với các yêu cầu phát triển bền vững. Bài viết này, IKACERT xin chia sẻ cho bạn về sự giống và khác nhau giữa ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015.

Tổng quan về tiêu chuẩn ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015

Phiên bản ISO 14001:2004

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001:2004 được ra đời vào tháng 11 năm 2004. Đây là phiên bản thứ hai của tiêu chuẩn ISO 14001 có đưa ra những hỗ trợ các tổ chức quản lý hiệu quả trách nhiệm môi trường của họ. Phiên bản ISO 14001:2004 này tập trung vào việc tuân thủ các quy định và giảm thiểu tác động tiêu cực.

Phiên bản ISO 14001:2015

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001:2015 được ban hành vào tháng 9 năm 2015 và là phiên bản mới nhất của bộ tiêu chuẩn ISO 14001. Phiên bản này có cách tiếp cận toàn diện, xem xét toàn bộ vòng đời của sản phẩm và dịch vụ. Nó giúp các tổ chức xác định các cách để quản lý môi trường bền vững hơn, như sử dụng tài nguyên hiệu quả và ngăn ngừa ô nhiễm. Phiên bản mới nhất này có nhấn mạnh sự tham gia của lãnh đạo và sự tham gia của các bên liên quan, có nghĩa là mọi người đều có trách nhiệm với môi trường. ISO 14001:2015 được thiết kế để dễ dàng tích hợp với các tiêu chuẩn hệ thống quản lý khác.

Đăng ký nhận báo giá

Điểm giống nhau giữa ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015

Tuy ra đời ban hành khác nhau nhưng cả hai phiên bản đều có những điểm tương đồng cơ bản với nhau trong hệ thống tiêu chuẩn về Quản lý Môi trường theo EMS.

• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều tập trung vào việc thiết lập một hệ thống hiệu quả để quản lý các khía cạnh và tác động môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều sử dụng chu trình Lập kế hoạch-Thực hiện-Kiểm tra-Hành động để cải tiến liên tục hoạt động môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều yêu cầu tổ chức phải có chính sách môi trường thể hiện cam kết bảo vệ và cải thiện môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều nhấn mạnh việc tuân thủ các quy định hiện hành về môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều yêu cầu đặt ra các mục tiêu cụ thể để cải thiện kết quả hoạt động môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều nhấn mạnh việc cung cấp đào tạo và đảm bảo nhân viên có những kỹ năng cần thiết về quản lý môi trường.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015 đều yêu cầu duy trì thông tin dạng văn bản liên quan đến EMS.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015  yêu cầu lãnh đạo cấp cao xem xét định kỳ để đánh giá tính hiệu quả của EMS.
• Tiêu chuẩn ISO 14001 phiên bản 2004 và 2015  đều thúc đẩy cam kết liên tục nhằm cải thiện kết quả hoạt động môi trường.

So sánh giữa ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 này chính là một công cụ vô cùng hữu hiệu giúp các tổ chức có thể nhận diện và kiểm soát các tác động về môi trường, tuân thủ sự phát triển bền vững. Phiên bản ISO 14001:2004 từng là nền tảng quan trọng, thì ISO 14001:2015 ra đời nhằm thích ứng với những thay đổi về môi trường và xu hướng quản lý hiện đại. Dưới đây là những điểm khác biệt tiêu biểu giữa hai phiên bản:

Về bối cảnh tổ chức

• ISO 14001:2004: Phiên bản này chỉ tập trung vào việc nhận diện các yếu tố môi trường liên quan đến hoạt động của tổ chức. Không đề cập đến các yếu tố về bối cảnh tổng thể.
• ISO 14001:2015: Phiên bản mới nhất này có mở rộng phạm vi bằng cách yêu cầu tổ chức đánh giá toàn diện các yếu tố nội bộ và bên ngoài có thể ảnh hưởng đến hệ thống quản lý môi trường, bao gồm cả yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa.

Về nhu cầu và kỳ vọng của các bên liên quan

• ISO 14001:2004: Phiên bản này chưa đề cập một cách rõ ràng về việc xác định cũng như đáp ứng mong đợi của các bên liên quan.
• ISO 14001:2015: Bộ tiêu chuẩn ISO 14001:2015 này có nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc xác định tốt các nhu cầu mong đợi từ các bên liên quan cũng như có đưa ra những khuyến khích sự tương tác nhằm nâng cao được sự minh bạch và hiệu quả của việc quản lý.

Về vai trò lãnh đạo

• ISO 14001:2004: Bộ tiêu chuẩn này có đưa ra những yêu cầu cần thiết phải triển khai một hệ thống tuy nhiên chưa đề cao vai trò của ban lãnh đạo trong toàn bộ quá trình.
• ISO 14001:2015: Phiên bản mới nhất này đặt trọng tâm cao vào vai trò của ban lãnh đạo cấp cao cùng các yêu cầu của họ về sự chủ động chỉ đạo, tích hợp hệ thống quản lý môi trường vào chiến lược điều hành chung.

Về quan điểm vòng đời sản phẩm

• ISO 14001:2004: Không yêu cầu đánh giá sản phẩm theo vòng đời.
• ISO 14001:2015: Khuyến khích tổ chức xem xét toàn bộ vòng đời của sản phẩm và dịch vụ — từ thiết kế, khai thác nguyên liệu đến tiêu thụ và xử lý sau sử dụng.

Về cải thiện hiệu suất môi trường

• ISO 14001:2004: Phiên bản này có tập trung vào việc đo lường mà thiếu định hướng cải thiện cụ thể.
• ISO 14001:2015: Với phiên bản mới nhất này có đặt ra yêu cầu cụ thể về thiết lập mục tiêu và hành động để liên tục cải thiện hiệu quả môi trường, hướng đến sự phát triển bền vững dài hạn.

Về công tác truyền thông

• ISO 14001:2004: Trong phiên bản này không đề cập đến việc truyền thông nội bộ và đối ngoại khi triển khai ISO 14001.
• ISO 14001:2015: Xác định rõ vai trò của việc giao tiếp, yêu cầu thiết lập cơ chế trao đổi thông tin minh bạch và hiệu quả giữa tổ chức với các bên liên quan, cả trong và ngoài.

Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 chính thức thay thế phiên bản cũ ISO 14001:2004 theo lịch áp dụng và chuyển đổi đã được Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) cùng Diễn đàn Công nhận Quốc tế (IAF) quy định như sau:

Thời gian áp dụng và chuyển đổi

ISO 14001:2015 được ban hành vào ngày 15/09/2015 và là phiên bản mới thay thế cho ISO 14001:2004. Các tổ chức đã áp dụng ISO 14001:2004 có 3 năm để chuyển sang ISO 14001:2015 kể từ ngày tiêu chuẩn mới được ban hành.

Sau ngày 15/09/2018, tất cả các chứng nhận theo phiên bản cũ ISO 14001:2004 đều không còn giá trị.

Đăng ký nhận chứng nhận

Kết luận:

Hy vọng với những chia sẻ của chúng tôi bên trên đã giúp bạn phân biệt rõ rệt được sự giống và khác nhau giữa ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015. Với sự kế thừa những nền tảng cốt lõi của tiêu chuẩn cũ bộ tiêu chuẩn mới nhất này có nhiều cải tiến quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý môi trường trong bối cảnh phát triển bền vững hiện nay. ISO 14001:2015 nhấn mạnh tư duy dựa trên rủi ro, vai trò của lãnh đạo và cách tiếp cận theo vòng đời sản phẩm, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kiểm soát tác động môi trường và nâng cao hiệu quả hoạt động.