Tiêu Chuẩn ISO 22000:2018 – Hệ thống Quản lý An toàn Thực Phẩm - IKACERT

Nội dung chính

Trước thực trạng vi phạm an toàn thực phẩm gia tăng, sức khỏe cộng đồng và uy tín doanh nghiệp đang bị đe dọa nghiêm trọng. ISO 22000:2018 vì thế trở thành tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm không thể thiếu, giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, tuân thủ pháp luật và nâng cao niềm tin người tiêu dùng. Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt, IKACERT cung cấp dịch vụ chứng nhận ISO 22000:2018 chuyên nghiệp, được thừa nhận rộng rãi. Lựa chọn dịch vụ của IKACERT giúp tối ưu vận hành, cam kết chất lượng thực phẩm bền vững.

Tổng quan về ISO 22000

ISO 22000 là gì?

ISO 22000 là tiêu chuẩn hệ thống quản lý an toàn thực phẩm do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) phát triển, được công nhận và áp dụng rộng rãi trên toàn cầu. Tiêu chuẩn ISO 22000 mô tả “Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm” dựa trên các nguyên tắc HACCP và quản lý rủi ro xuyên suốt chuỗi thực phẩm. ISO 22000 và các tài liệu hướng dẫn liên quan thường được cập nhật bởi các nhóm chuyên gia thuộc ISO/TC 34/SC 17 – đây là tiểu ban chuyên biệt về an toàn thực phẩm trong ISO. (Theo: Wikipedia)

Một doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng thực phẩm áp dụng và đạt chứng nhận ISO 22000 sẽ được đánh giá cao như một đơn vị quản lý xuất sắc về an toàn vệ sinh thực phẩm, đảm bảo sản phẩm an toàn và chất lượng cho người tiêu dùng cuối cùng.

Theo Jacob Faergemand – Trưởng ban kỹ thuật ISO/TC 34/SC 17 chia sẻ: “Khi một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được xây dựng bởi chính người sử dụng ISO 22000 thì có thể chắc chắn rằng các yêu cầu từ thị trường sẽ được đáp ứng.” (Nguồn:iso.org)

Đăng ký nhận tư vấn ngay

Phiên bản mới nhất của ISO 22000

Tiêu chuẩn ISO 22000 hiện có 2 phiên bản chính đã được ban hành, gồm: ISO 22000:2005 và ISO 22000:2018. ISO 22000:2018 là phiên bản mới nhất của tiêu chuẩn hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, được ban hành nhằm thay thế cho ISO 22000:2005 đã lỗi thời. Phiên bản 2018 được xây dựng theo cấu trúc cấp cao của ISO, giúp các tổ chức dễ dàng tích hợp với các hệ thống quản lý khác như ISO 9001 hay ISO 14001.

Một số điểm mới quan trọng của ISO 22000:2018 so với 2005

Áp dụng cấu trúc cấp cao (HLS) giống các tiêu chuẩn ISO mới như ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 để dễ tích hợp hệ thống sau này cho doanh nghiệp.

Nhấn mạnh tư duy dựa trên rủi ro (risk-based thinking)

Phân biệt rõ các định nghĩa như:

PRP (Chương trình tiên quyết)
OPRP (PRP tác nghiệp)
CCP (Điểm kiểm soát tới hạn)

Yêu cầu mạnh hơn về bối cảnh tổ chức và vai trò lãnh đạo

Phù hợp hơn với chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu

Lưu ý: Tổ chức đã được chứng nhận ISO 22000:2005 trước đây bắt buộc phải chuyển đổi sang ISO 22000:2018 để duy trì hiệu lực chứng nhận.

Vai trò và giá trị của tiêu chuẩn ISO 22000:2018

Tiêu chuẩn ISO 22000:2018 được xem là nền tảng quan trọng trong việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả. Tiêu chuẩn này là sự kết hợp khoa học giữa tiêu chuẩn HACCP (phân tích mối nguy và kiểm soát điểm tới hạn) và GMP (thực hành sản xuất tốt), giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro an toàn thực phẩm một cách toàn diện. Nhờ đó, các tổ chức có thể đồng bộ hóa và đơn giản hóa quá trình triển khai nhiều hệ thống quản lý trong cùng một mô hình vận hành.

Việc áp dụng ISO 22000:2018 trong các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội. Hệ thống này hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến quy trình làm việc, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro và trách nhiệm pháp lý phát sinh.

Chứng nhận ISO 22000 là minh chứng rõ ràng cho cam kết của doanh nghiệp trong việc đáp ứng các yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm. Sở hữu chứng nhận quốc tế này giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội xuất khẩu và dễ dàng tiếp cận những thị trường khó tính như Châu Âu, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore,…

Không chỉ vậy, bộ tiêu chuẩn ISO 22000:2018 còn giúp doanh nghiệp nâng cao mức độ tin cậy đối với khách hàng và đối tác, giảm tần suất thanh tra – kiểm tra từ cơ quan chức năng, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt và khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường thực phẩm trong nước và quốc tế.

Theo Torben Lyster-Clasen – Chủ tịch Ủy ban kỹ thuật chịu trách nhiệm phát triển ISO 22000 chia sẻ “Hơn 100 chuyên gia từ các ngành công nghiệp, hệ thống chứng nhận an toàn thực phẩm, tổ chức chứng nhận và cơ quan công nhận đã làm việc chặt chẽ với nhau để phát triển hai tiêu chuẩn mới này. Kết quả thể hiện bước tiến lớn của ISO trong việc hài hòa bộ công cụ đánh giá sự phù hợp an toàn thực phẩm.” (Nguồn: iso.org)

Các doanh nghiệp nên áp dụng ISO 22000

Doanh nghiệp sản xuất & chế biến thực phẩm: Các doanh nghiệp chế biến thịt, thủy sản, rau củ, những doanh nghiệp sản xuất đóng gói thực phẩm trứng sữa bánh kẹo vv. Đây là những doanh nghiệp bắt buộc nên áp dụng để kiểm soát rủi ro an toàn thực phẩm.
Doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu & phụ gia thực phẩm như hương liệu, chất hỗ trợ chế biến, phụ gia thô (bột, đường, dầu ăn…) giúp kiểm soát được an toàn ngay từ đầu chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp dịch vụ ăn uống như nhà hàng, khách sạn hay các bếp ăn công nghiệp. Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp giảm rõ nguy cơ ngộ độc thực phẩm đặc biệt là khi phục vụ với số lượng lớn.
Doanh nghiệp bảo quản – vận chuyển thực phẩm: Kho lạnh, kho bảo quản thực phẩm hay phân phối thực phẩm tươi sống.
Doanh nghiệp bán buôn – bán lẻ thực phẩm bao gồm siêu thị, các cửa hàng thực phẩm sạch cũng như chuỗi bán lẻ nông sản và thực phẩm nhập khẩu. Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp nâng cao được niềm tin người tiêu dùng và uy tín
Doanh nghiệp sản xuất bao bì tiếp xúc với thực phẩm: Bao bì nhựa, các loại kim loại dùng cho thực phẩm, hộp đựng, chai lọ cũng như màng bọc thực phẩm. Việc sử dụng để giúp tránh nhiễm chéo hóa chất và vi sinh vật từ bao bì.

Trên thực tế, ISO 22000 đã được rất nhiều tổ chức trên thế giới và tại Việt Nam áp dụng thành công. Ở quy mô quốc tế, nhiều tập đoàn lớn trong ngành thực phẩm và đồ uống như Nestlé, McDonald’s, Kellogg’s đã triển khai ISO 22000 tại các cơ sở sản xuất và dịch vụ của mình nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm đồng bộ, kiểm soát rủi ro và đáp ứng yêu cầu toàn cầu.

Tại Việt Nam, ngày càng nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, xuất nhập khẩu và phân phối thực phẩm áp dụng ISO 22000 để nâng cao năng lực quản lý an toàn thực phẩm, đáp ứng quy định pháp luật và mở rộng thị trường. Nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực như thực phẩm chế biến, gia vị, nông sản, thủy sản đã đạt chứng nhận và trở thành mô hình tiêu biểu trong các chương trình nhân rộng ISO 22000 tại nhiều địa phương.

Đăng ký nhận báo giá

Nội dung và các điều khoản ISO 22000:2018 mới nhất năm 2025

Các yêu cầu của ISO 22000:2018 tuân thủ cấu trúc cấp cao với 7 điều khoản chính (từ Điều khoản 4 đến Điều khoản 10).

Chi tiết tên các điều khoản như sau:

Điều khoản 1 – Phạm vi áp dụng

Quy định rõ phạm vi của tiêu chuẩn, đối tượng tổ chức được phép áp dụng, đồng thời nêu mục đích của việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Điều khoản 2 – Tài liệu viện dẫn

Xác định các tài liệu tham khảo bắt buộc, làm cơ sở để hiểu đúng và triển khai hiệu quả tiêu chuẩn.

Điều khoản 3 – Thuật ngữ và định nghĩa

Làm rõ ý nghĩa của các thuật ngữ then chốt trong lĩnh vực an toàn thực phẩm như mối nguy an toàn thực phẩm, PRPs (chương trình tiên quyết), CCP (điểm kiểm soát tới hạn), OPRP (chương trình tiên quyết tác nghiệp), v.v.

Điều khoản 4 – Bối cảnh của tổ chức

Yêu cầu tổ chức phân tích bối cảnh bên trong và bên ngoài, nhận diện các yếu tố có thể tác động đến an toàn thực phẩm, đồng thời xác định các bên liên quan cùng nhu cầu, mong đợi của họ.

Điều khoản 5 – Lãnh đạo

Nhấn mạnh vai trò, cam kết và trách nhiệm của lãnh đạo cấp cao trong việc thiết lập, triển khai và duy trì hiệu lực của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Điều khoản 6 – Hoạch định

Đề cập đến việc lập kế hoạch nhằm nhận diện và kiểm soát rủi ro, tận dụng cơ hội liên quan đến an toàn thực phẩm, đồng thời xây dựng mục tiêu và kế hoạch hành động để đạt được các mục tiêu đó.

Điều khoản 7 – Hỗ trợ

Quy định các yêu cầu về nguồn lực, năng lực nhân sự, nhận thức, truyền thông, cũng như việc kiểm soát và quản lý thông tin, tài liệu của hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Điều khoản 8 – Thực hiện

Bao gồm các yêu cầu kỹ thuật trọng tâm để vận hành hệ thống, như:

Lập kế hoạch và kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh
Triển khai các chương trình tiên quyết (PRPs)
Thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc
Chuẩn bị và ứng phó với các tình huống khẩn cấp
Phân tích và kiểm soát mối nguy, xác định CCP và OPRP

Những yêu cầu này nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm được kiểm soát xuyên suốt toàn bộ quá trình.

Điều khoản 9 – Đánh giá kết quả thực hiện

Tổ chức phải theo dõi, đo lường, phân tích và đánh giá hiệu quả của hệ thống quản lý để xác nhận rằng các mục tiêu an toàn thực phẩm đã được đáp ứng.

Điều khoản 10 – Cải tiến

Yêu cầu tổ chức xác định và xử lý các điểm không phù hợp, thực hiện hành động khắc phục và không ngừng cải tiến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

Mỗi điều khoản trong ISO 22000:2018 chứa các yêu cầu riêng biệt, nhấn mạnh vào việc xây dựng, duy trì và nâng cao hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS) dựa trên cách tiếp cận rủi ro, nguyên tắc HACCP và chu trình PDCA liên tục.

Đăng ký nhận chứng nhận

Tiêu chuẩn ISO 22000:2018 theo cấu trúc PDCA

Chu trình PDCA (Plan – Do – Check – Act) trong ISO 22000:2018 được tóm tắt ngắn gọn như sau:

Lập kế hoạch (Plan): Xây dựng mục tiêu hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS), các quy trình cần thiết để đạt kết quả phù hợp với chính sách an toàn thực phẩm, cung cấp nguồn lực đầy đủ, xác định, đánh giá và xử lý rủi ro cùng cơ hội tiềm năng.
Thực hiện (Do): Triển khai tất cả những gì đã lập kế hoạch một cách chính xác.
Kiểm tra (Check): Giám sát và đo lường các quy trình, sản phẩm đầu ra so với chính sách, mục tiêu và yêu cầu khác; phân tích dữ liệu từ theo dõi, đo lường và xác nhận; báo cáo kết quả rõ ràng.
Hành động (Act): Thực hiện các biện pháp cải tiến khi cần thiết để nâng cao hiệu suất, hướng tới cải tiến liên tục bền vững.

Bốn yếu tố chính của tiêu chuẩn ISO 22000:

Trao đổi thông tin: Trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, trao đổi thông tin đóng vai trò thiết yếu để xác định và kiểm soát đầy đủ các mối nguy tại mọi giai đoạn. Trao đổi với khách hàng và nhà cung cấp về mối nguy đã nhận diện cùng biện pháp kiểm soát nhằm đáp ứng minh bạch các yêu cầu từ khách hàng.
Quản lý hệ thống: Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả nhất được thiết lập, vận hành và cập nhật dựa trên cấu trúc quản lý tổng thể, tích hợp với hoạt động quản lý chung của tổ chức. Điều này mang lại lợi ích tối ưu cho tổ chức và các bên liên quan. Nhờ liên kết với ISO 9001, nó tăng cường tính tương thích giữa hai tiêu chuẩn. Tuy nhiên, ISO 22000 vẫn có thể áp dụng độc lập với các hệ thống quản lý khác khi quản lý tại cơ sở sản xuất thực phẩm.
Các chương trình tiên quyết (PRPs: Prerequisite programmes): Các chương trình tiên quyết – PRPs là điều kiện cơ bản và hoạt động cần thiết để duy trì môi trường vệ sinh xuyên suốt chuỗi cung ứng thực phẩm. Những điều kiện này phải phù hợp với sản xuất, sử dụng và đảm bảo an toàn cho sản phẩm cuối cùng cũng như người tiêu dùng. PRPs là tiêu chí “cần và đủ” để cơ sở đủ điều kiện sản xuất thực phẩm.

Các nguyên tắc của HACCP: 7 nguyên tắc của HACCP.

Nguyên tắc 1: Phân tích mối nguy hại tại mọi giai đoạn từ sơ chế, chế biến, phân phối đến tiêu dùng cuối cùng. Mọi bước đều phải xác định mối nguy tiềm ẩn ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm. Đánh giá khả năng xảy ra và xác định biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Nguyên tắc 2: Xác định điểm kiểm soát tới hạn (CCP: Critical Control Points) trong chuỗi cung ứng thực phẩm cần kiểm soát để loại bỏ mối nguy hoặc giảm thiểu khả năng xuất hiện.
Nguyên tắc 3: Xác định ngưỡng tới hạn không được vượt quá để đảm bảo kiểm soát hiệu quả các điểm kiểm soát tới hạn.
Nguyên tắc 4: Thiết lập hệ thống giám sát các điểm kiểm soát tới hạn để theo dõi tình trạng, xây dựng chương trình thử nghiệm chuyên sâu.
Nguyên tắc 5: Xác định hoạt động khắc phục cần thực hiện khi giám sát cho thấy điểm kiểm soát tới hạn nào đó không được kiểm soát đầy đủ.
Nguyên tắc 6: Xây dựng thủ tục kiểm tra để xác nhận hệ thống HACCP đang hoạt động hiệu quả và nhất quán.
Nguyên tắc 7: Thiết lập hệ thống tài liệu liên quan đến mọi thủ tục, hoạt động của HACCP phù hợp với các nguyên tắc và bước áp dụng chúng.

Lợi ích của chứng nhận ISO 22000:2018

Dù không bắt buộc, xu hướng áp dụng chứng nhận ISO 22000 cho doanh nghiệp thực phẩm vẫn ngày càng phổ biến.

Bởi tiêu chuẩn ISO 22000 tích hợp yêu cầu HACCP cùng hệ thống quản lý chất lượng, giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn diện các khía cạnh liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm.

Dưới đây là một số lợi ích cụ thể khi doanh nghiệp áp dụng ISO 22000:

Kiểm soát mối nguy từ giai đoạn đầu: Chứng nhận ISO 22000 giúp doanh nghiệp sản xuất thực phẩm kiểm soát mối nguy từ nuôi trồng, sơ chế đến tiêu dùng, đảm bảo an toàn thực phẩm tối ưu.
Khẳng định chất lượng sản phẩm: Xây dựng và chứng nhận ISO 22000 chứng minh hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được thiết kế khoa học, hoạt động hiệu quả và cải tiến liên tục dưới sự kiểm soát chặt chẽ.
Tăng lợi thế cạnh tranh: Doanh nghiệp áp dụng ISO 22000 được công nhận quốc tế về quản lý an toàn thực phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ, đặc biệt khi xuất khẩu vào thị trường khắt khe toàn cầu. (Chứng nhận ISO 22000 hỗ trợ hồ sơ đăng ký FDA cho cơ sở thực phẩm).
Giảm tối đa sai lỗi và chi phí rủi ro: Áp dụng ISO 22000 yêu cầu thực hiện GMP, SSOP để hạn chế mối nguy, xây dựng hệ thống kiểm soát toàn diện, giảm lãng phí từ sản phẩm hỏng hoặc lỗi.
Thỏa mãn nhu cầu khách hàng: Doanh nghiệp đạt chứng chỉ ISO 22000 được đánh giá cao về quản lý an toàn thực phẩm, đảm bảo sản phẩm an toàn và chất lượng cho người tiêu dùng.
Được miễn giảm thủ tục pháp lý: Với chứng nhận ISO 22000, doanh nghiệp có thể được xem xét miễn hoặc giảm kiểm tra một số thủ tục, như giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đăng ký nhận chứng nhận

Kết luận:

Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp Quý khách hàng hiểu rõ hơn về Tiêu chuẩn ISO 22000:2005 cũng như thời gian hiệu lực của phiên bản này. Nếu Quý Doanh nghiệp có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn hoặc nhận tài liệu ISO 22000:2005 bản PDF miễn phí, vui lòng liên hệ với IKACERT để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời. IKACERT cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, áp dụng và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hãy liên hệ với IKACERT ngay hôm nay để đăng ký khóa học miễn phí của chúng tôi !